Regionale Energiestrategie Rivierenland

In Nederland zijn de klimaatafspraken die meerdere landen in Parijs hebben afgesproken, uitgewerkt in het Klimaatakkoord. Deze richt zich op een CO2-reductie van 49% in 2030 (t.o.v. 1990). In 2050 moet Nederland helemaal CO2-neutraal zijn. Sinds begin 2018 zijn in de regio Rivierenland al veel partijen bij elkaar gebracht en zijn wij samen begonnen met de voorbereiding van een regionale energiestrategie (RES). Dit alles om in 2050 CO2-neutraal te kunnen zijn. In het Klimaatakkoord – dat eind juni 2019 werd gepresenteerd – worden voorwaarden gesteld aan de inhoud van een RES. Daarbij kunnen regio’s grotendeels zelf bepalen hoe en met wie ze tot een RES gaan komen.

Wat is een RES?

Bekijk de video hierboven voor de uitleg in vogelvlucht. Kortgezegd is een RES een strategie om in een regio tot een duurzame energievoorziening te komen op basis van besparing, duurzame elektriciteit en warmte.

Een RES beschrijft onder meer:

  • hoeveel duurzame elektriciteit de regio wil opwekken, welke zoeklocaties hiervoor in aanmerking komen en welke infrastructuur hiervoor nodig is;
  • hoeveel duurzame warmtebronnen er in de regio beschikbaar zijn en hoe die het beste benut kunnen worden;
  • de langjarige samenwerking tussen partijen in de regio om tot realisatie van de RES te komen;
  • hoe de participatie wordt vormgegeven bij de totstandkoming en realisatie van de RES.

De RES komt gefaseerd tot stand. Eerst in concept, waarna een landelijke optelling van de resultaten plaatsvindt. Deze moet klaar zijn op 1 juni 2020. Daarna volgt een RES 1.0. Hierin is de opgave nader uitgewerkt. Deze moet op 1 maart 2021 klaar zijn.

Periode 2018 – 2020

Energieateliers
Na de aftrap in februari 2018 is er al veel gebeurd. Zo is op hoofdlijnen in beeld gebracht wat het huidige energieverbruik in de regio is, hoeveel energie er gemiddeld per jaar bespaard kan worden en hoeveel duurzame energie er dan nodig is om het resterende energieverbruik duurzaam op te wekken. In vier energieateliers (foto) zijn allerlei partijen bij elkaar gekomen om ervaringen en kennis uit te wisselen op het gebied van glastuinbouw, bestaande woningbouw, bedrijven(terreinen) en duurzame energie. De vraag die hierbij centraal stond, is wat gezamenlijk opgepakt kan worden en hoe bestaande initiatieven versterkt kunnen worden.

Stuurgroep RES Rivierenland
De samenwerking tussen de RES-partners kreeg vorm gekregen in een Stuurgroep RES Rivierenland waarin de regiogemeenten, Waterschap Rivierenland, provincie Gelderland, Greenport Gelderland, Samenwerkende Woningcorporaties Rivierenland, Gebiedscoöperatie Rivierenland, VNO-NCW Rivierenland en netbeheerder Alliander vertegenwoordigd zijn. Ook op Gelderse niveau stemmen de zes regio’s, provincie Gelderland en Alliander de RES-en af in het kader van het Gelders Energieakkoord.

Informeren, uitwerken initiatieven, Klimaatakkoord en projectleiding
Op 4 juli 2018 zijn tijdens een raadsinformatiebijeenkomst gemeenteraden en RES-partners geïnformeerd over de uitkomsten van de thema-ateliers en de stand van zaken van de RES. Na de zomer van 2018 volgde een periode waarin initiatieven verder werden uitgewerkt en aansluiting werd gezocht bij het in ontwikkeling zijnde Klimaatakkoord. Provincie Gelderland stelde als tegenprestatie voor de regionale capaciteit voor de RES vanaf september 2018 een projectleider voor warmte en de samenwerkingsagenda beschikbaar. Gemeenteraden werden met een informatiebrief en (op uitnodiging) met een toelichting in de raad meegenomen in de ontwikkelingen van RES.

Ruimteateliers
Begin 2019 is ook een procesbegeleider voor de ruimteateliers aan de slag gegaan. De eerste voorbereidingen werden gedaan voor de ruimteateliers waarin potentie, ruimtelijke impact en draagvlak rondom duurzame opwekking van energie wordt verkend. Ook werd een ontwerpbureau geselecteerd voor de inhoudelijke ondersteuning van de ruimteateliers. De ruimteateliers gingen vervolgens van start.

Conceptnotitie Uitgangspunten RES Rivierenland
In het voorjaar van 2019 werden de landelijke vereisten voor de RES steeds duidelijker. Deze zijn door de Stuurgroep RES verwerkt in een conceptnotitie Uitgangspunten Regionale Energiestrategie Rivierenland, waarin ook de regionale aanpak en samenwerking wordt beschreven. Deze notitie werd voorgelegd aan de RES-partners, op een wijze die bij de betreffende organisatie past. De regiogemeenten legden na de zomer van 2019 de notitie eerst ter consultatie en vervolgens ter vaststelling voor aan de gemeenteraden.

Op woensdag 25 september 2019 vond een regionale raadsinformatiebijeenkomst plaats over de uitgangspunten van de RES en de rol van de raden. Het verslag daarvan leest u hier.

Periode vanaf 2020: op weg naar concept-RES en RES 1.0

Op 27 januari 2020 vond de vierde regionale raadsbijeenkomst over de RES plaats. Zo’n 100 raads-, college-, staten-, stuurgroep- en AB-leden meldden zich voor deze avond aan. Het verslag van de bijeenkomst leest u hier. Dit is het proces dat doorlopen zal worden voor de concept-RES en de RES 1.0.

Betrokken partijen en informatieverzameling
Bij de voorbereiding van RES zijn de acht regiogemeenten, provincie, Waterschap Rivierenland, VNO-NCW, Liander, Greenport Gelderland, Gebiedscoöperaties en Samenwerkende Woningcorporaties betrokken. In 2019 zijn er in de acht regiogemeenten ruimteateliers georganiseerd voor stakeholders en andere betrokkenen. In deze bijeenkomsten is informatie verzameld over de mogelijkheden en zorgen rondom opwekking van duurzame energie met windmolens en zonnevelden. Eind 2019 hebben de acht gemeenteraden en het AB Waterschap Rivierenland de Notitie Uitgangspunten RES vastgelegd. Provinciale Staten nemen eind januari 2020 een besluit.

Naar een concept-RES
Op 1 juni 2020 moet de concept-RES bij Nationaal Programma RES (NPRES) ingediend worden. Daaraan voorafgaand wordt de concept-RES in april/mei 2020 voor besluitvorming voorgelegd aan de acht gemeenteraden, AB Waterschap Rivierenland, Provinciale Staten en overige partners. Ook zijn er in februari en maart lokale raadsbijeenkomsten om de concept-RES toe te lichten. Ook worden deelnemers aan de eerdere ruimteateliers en nieuwe geïnteresseerden op de hoogte gebracht. Voor de regio Rivierenland is het voornemen om alleen de gerealiseerde projecten én de projecten die in voorbereiding zijn als vertrekpunt te nemen voor de concept-RES die op 1 juni 2020 ingediend moet worden.

Naar een RES 1.0
De resultaten uit de ruimteateliers worden vooral benut voor de RES 1.0. Uit deze ruimteateliers komt naar voren op welke plaatsen in de regio goede kansen zijn voor het opwekken van duurzame energie. Ook is er inzicht verkregen in de belangrijkste randvoorwaarden en beperkingen. Voordat er concrete afspraken over de toekomstige ontwikkeling van duurzame energie kunnen worden gemaakt, moeten deze kansen én deze randvoorwaarden nog worden uitgewerkt. De Stuurgroep RES heeft uitgesproken dat deze uitwerking in nauwe samenwerking moet gebeuren met inwoners, raden en andere regionale organisaties. Dat zal plaatsvinden in de periode juni 2020 tot maart 2021, dus na het indienen van de concept-RES. De resultaten van deze uitwerking zijn de basis voor de RES 1.0 die na besluitvorming in maart 2021 wordt ingediend.

Wat is de planning?

Klik op afbeelding om te vergroten. Of klik hier. 

Waarom een RES?

De internationale klimaatafspraken van Parijs 2015 worden in Nederland via zes klimaattafels uitgewerkt in doelstellingen en plannen. Dit zijn:

  1. Gebouwde omgeving
  2. Mobiliteit
  3. Industrie
  4. Elektriciteit
  5. Landbouw & landgebruik
  6. Samenleving

Als resultaat moeten alle inspanningen leiden tot 49% CO2-reductie in 2030 en minimaal 95% CO2-reductie in 2050. In het Gelders Energieakkoord is afgesproken dat de lat in Gelderland voor 2030 iets hoger wordt gelegd met 55% CO2-reductie.

In de klimaattafels ‘Gebouwde omgeving’ en ‘Elektriciteit’ hebben de decentrale overheden de verantwoordelijkheid genomen om regionale energiestrategieën op te stellen. Hierin voeren zij de regie op de keuzes die in hun regio moeten worden gemaakt.

In totaal stellen 30 energieregio’s – waaronder Regio Rivierenland – een RES op.

Klimaattafels: doelstellingen en uitkomsten

Documenten:

Verslagen:

Laatste nieuwsberichten:

Contactpersonen:

Annemieke Spit, procesmanager RES

Annemieke Spit

E-mail: aspit@regiorivierenland.nl
Telefoon: (0344) 63 85 07

Willem van Wingerden, procesbegeleider ruimteateliers

E-mail: wvanwingerden@regiorivierenland.nl
Telefoon 06 – 52 40 16 59

Laatste nieuwsbrief lezen en aanmelden

Lees de laatste nieuwsbrief
Meld u aan voor de nieuwsbrief